replika telefonve islam bilgilerim sizler icin en güzel yaızları yazan replika telefon dyorki 2- Yoksula Zekât Verirken Günümüzde Gözetilebilecek Bazı Maksatlar; Yoksulun Eğitim, Sağlık, Kira vs. Giderlerini Karşılamaa. Yoksulu sürekli gelire kavuşturma, kira vs. masraflartm karşılama:Fakir ve Miskin kavramları hakkındaki bu anlayışlara bakarsak, bir geliri olup bu kendisine veya ailesine yetmeyen kişiler bu iki kavramdan birine girmiş olacaklardır. Buradaki farklı anlayış onların sadece hangisi içine girdiklerini etkileyecek, zekâta hak kazanmalarını etkilemeyecektir. Hiç bir iş ve geliri olmayanlar bunlardan birine girebileceği gibi gelirleri kendilerine yetmeyen esnaf, memur ve işçiler de bulardan birine girecektir. Gelirleri yeterli olmayan bu gibilerin geçim açığı zekât kurumunca karşılanmalı veya kişiler bunu
Hamidullah, İslâm Pei/gamberi, II, 971, ra. 1633
bak. Bâcî, II, 152; Mâverdî, 117; İbn Hubeyre, v. 89/b vd; Merginânî, 1, 110; F. er-Râzı, IV, 47 Ankaravî, Terceme el-Gurar, I, 123; Cezîrî, I, 621; Yûsuf el-Kardavî, 11, 547 Bâcî, II, 152; İbn Hubeyre, v. 89/b vd.; Cezîrî, 1, 622 vd.
Şâfi î, Umm, II, 69; Bâcî. II, 152; Mâverdî, 117; İbn Hubeyre, v. 89/b vd.; F. er-Râzî, IV, 473 Ferrâ’, 116; İbn Hubeyre, v. 89/b vd.; İbn Kudâme, VI, 420; Cezîrî, 1, 624
İSLÂM’IN DAYANISMrt
B- ÂMİLÛN: ZEKÂT İŞLERİNDE ÇALIŞANLAR Ve BU AÇIDAN DEVLET BAŞKANININ DURUMU
Zekâtın sarf yerlerinden biri de bu sahada görevli memur ve işçiler^iı âyette bunlara; “ue’l-âmilîne alej^ha” ifadesiyle değinilmiştir.
Fakıhlere göre, zekât gelirlerinden ancak zekât işlerinde çalışan görevli|„
maaşları ödenir. Haraç kesiminde çalışanlarla, mülkî-askerî ve diğer merTnj,| rın maaşları ise ancak umumî hazîne gelirleri (fey) den ödenir, hanefîlerdenf^” Yûsuf (Ö.182 h); “Vali, kadı ve diğer memurlara maaşları ancak bei/tülmâj^^ verilir, zekât gelirlerinden verilmez. Zekât faslından ancak zekât memur^ nın maaşları ödenir” der ki^^ diğer mezheplerden hukukçuların görüşleri bundan farklı değildir. Meselâ biz Mâverdî ve Ferrâ’nın eserlerinde şu ifâ(jg. rastlarız; “Zekât memurlarının maaşları, zekât gelirlerinden ödendiği gibi 1,5 raç memurlarının maaşları da haraç gelirlerinden ödenir”'’^. Haraç ve ori. daha geniş bir kavram olan /ey' zekâtın dışında genel devlet gelirlerini ı-v ederler. Ebû Yûsuf haraç sahasında çalışan memurlardan bahsederken c-r ra ücretlerinin hazîneden ödeneceğini, bu hususta hiç bir masrafın muke n yüklcnemeyeceğini söyler^^. Buna karşılık hanbelîlerden İbn Kudüme c h, h): Malı ölçerek ve tartarak teslim etme masraflarının mükellefe ait olaca: r; rckçesiyJe o, “/ceyyâ/” ve “uezzân” ücretlerini zekât gelirlerinden ödetürn-;, bunu mükellefe yüklemekte ve böylece bu ikisini zekâttaki âmiller sınunc^ çıkarmaktadır^'*.
a. Devlet başkanı maaşının ödeneceği gelirihazîne: Mui Fahruddîn er-Râzî (Ö.1210 m); Devlet başkanmm zekât gelirlerinden maa alıp alamayacağı hususunda ihtilâf olduğunu yazar. Maaşını zekâttan alacağı söyleyenler, gerçekte '‘âmirin devlet başkanı olduğu, görüşünden hareketed leF^\ İmam Şâfi’îgerek halîfenin ve gerek eyâlet valisinin (; vâli'l-ıklîm). maaş! zekat gelirlerinden alamayacağı görüşündedir. Ona göre “âmilûn” faslından cak doğrudan zekât memurları ile ârifJer gibi onlara yardımcı sınıflar pay aln
Bu yardımcı sınıflar da zekâttan ancak, yardımları ve kendilerinden sağlanan fayda ölçüsünde hisse alırlar, fazla alamazlar
M. Hamidullah, amme işlerinde çalışan hemen her çeşit memura zekât gelirlerinden maaş ödenebileceği ve hatta bunların emekli maaşlarının bile bu gelirlerden verilebileceği görüşündedir. O, bu görüşünü açıklarken şöyle diyor; “Bu gibi memurlar, sadece uergi tahsildarları olmaı^ıp, toplanan vergilerin muhasebesini papan, teftiş işlerini pürüten, bunların sarfını papıp denetimini gerçekleştiren memurlar da bu kümepe dâhildirler. Onlar toplanan bu vergilerden maaş vepa emekli maaşı şeklinde ödemelere tâbi tutulmak şartiple belli bir istifâde sağlıpacak kimselerdendirler. Bu âmılûn sınıfına dâhil olup ondan fapda-lanacaklar son derece geniştir. Bu bölüm mülkî ve askerî devlet memurlarının hemen hemen tamamını içine alır"^’’.
Ben şahsen mülkî/devlet idaresinde görevli ki belediye de buna dahil olur ve askerî görevlilerin bu zekât memuruyetleri içinde görülmesini uygun görmemekteyim. Belki asker sınıfında olanlar, devlet gelirleri müsait olmadığında y-sebîllah” faslından maaş alabilirler. Biz Resûlüllah'ın. Mekke vâlisi Attâb b. Esîd (r.)’e, hıristiyan Necran ve mecûsî Hecer bölgelerinden tahsil edilen fep’ gelirlerinden maaş ödediğini, biliyorur^. Buna mukabil onun diğer valilerinin maaşlannı hangi gelirlerden ödediğini bilemediğimiz gibi halîfe Ebû Bekir'den itibaren halîfelerin de maaşlarını, 'atalar hariç hangi gelirlerden aldıklarını bilemiyoruz. Şu kadar var ki onların maaşlarını, herkesin eşit hak sahibi olduğu genel devlet gelirlerinden almaları, fıkha/hukuka daha uygun düşmektedir. Zekâtın bir kurum olarak çalıştığı ilk dönemlerde vâlkdefterdarlar elbet bu kuru mun işlerinden de sorumlu olup onunla ilgili işlerle de uğraşırlardı. Durum böyl< olunca, genel devlet gelirleri müsait olduğunda, hiç de uygun düşmese de. önle maaşlarını zekât kurumandan alabilirlerdi. Ancak daha sonra bu, resmî kurur niteliğini kaybettiğine göre bu gibilere buradan zekât nasıl ve hangi gerekçey ödenecektir? Devlet başkanmın Zekât işlerinde çalışanların başı olması mes leşine gelince, onun, ilk dönemler için söylersek, uygulamada zekâttan ma aldığı hiç görülmez. Doğrudan devlet hazînesinin de başı olması hasebiyle maaşını buradan almalıdır.
3Şâfii, el-Umm, 11. 61
* Zekât ve diğer mâliyedeki çeşitli memuriyetler için bak. C, Yeniçeri. Devlet Bütçesi, 73-80
37Hamidullah, İslâm Peygamberi. II, 972, ra. 1635
Genellikle İslâm hukukçuları, /ekâl ijjçı v«- nu-murlannın. ücrıMt* ,, sayesinde hak kazanmaları sebebiyle. tkleiuMiin zekât i'ayı olmavıp imâle) olduğunu söylerler. Ücret görüijunu s.ivunan l 'hı'ı l lanifr ve zekât memurlarının, topladıkları zekâttan, yaplıkl.u ı ı:? olçiisiiıule vı> miktarınca ücret alacakları, görüşündeilirler, OnKua gem* zekât merrum ücreti, hâsılatın 1/8’i nisbetinde olamaz'''. Un<*t fikrinden hareket etrnekk, ber İmam Mâlik, zekât memurlarına verilecek (ü ret miktarını tamamiyk,, başkanının takdirine bırakır'’®. İbn Hubeyr.ı (ö.btrO h), Ahmcd b. I lanbcl' Ebû Hanîfe gibi, ücret görüşünü savunduğunu kaydediyor ki " biz. onun rn binde önde gelen bir fakıh olan İbn Kudâme'nm cU;. es<?rinde bu göru^o p üğını görüyoruz'’^.
İmam ŞâfiTden gelen görüşler ise birbirini tutmamaktadır. İbn Hu! onun; memurlara ödenen maaşın, emek karşılığı olmayıp dc:>ğrudan zekni pay olduğu görüşünü, savunduğunu söyler'’-'. Şâfi'i. zekâtı 8 sınıfa veveı r, sınıflara göre, eşit hisselere ayırıp paylaştırdığından zekât memurları da i simattan hisselerine düşeni alacaklardır'’'*. Ancak ona göre, her sınıfın kt risinde eşit taksimata gerek yoktur'’-’. Buna göre her memurun eşit maa gerekmeyecektir. O, bu görüşü sebebiyle olmalıdır ki zekât memurlar!: masraf ve külfetlerinin de nazara alınıp bunlara yetecek bir miktarın .. gerektiğini, söyler'*^. Serahsî ve Kurtubî^^ Şâfiî’nin, âmillere zekâttan ] ayırdığını kaydediyorlar ki ona göre bu bir esas olmaktadır Fahruddn eserinin bir yerinde, ŞâfiTnin zekâtı, mevcut sınıflara eşit bir şekilde pa ğını kaydederken, bir başka yerinde, onun zekât memurlarına 1 8 değil tıklan işe göre ücret ödenmesinden yana olduğunu, kaydediyor*^. Bu görüş onun ilk ve muahhar içtihatlarının birbirine karıştırılmasından ileı i
39bak. Serahsî, III, 9; Semerkandî, I, 464; İbn Hubesne. v. ^>a-b. tv\sâni, 11. 44 Kurtul ı
40Mâlik, Muuatta', Zekât. 17; Ebû Ubeyd, 598. ra. 1958; Bâci. 11. 153. 156
41İbn ubeyre, v, 90/a-b
42İbn Kudâme, VI, 426; Hanbelîler için bak. Cezivi, 1, 524
43İbn Hubeyre, v. 90/a-b
44Şâfi’i, el-Umm, II, 65
45E er-Râzî, IV, 472
46bak. Şâfi’î, II, 64
47Serahsî, Mebsût, lll, 9; Kurtubî, VIII, 177
48E er-Râzî., IV, 472, 475..replika telefon sundu..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder