samsung telefon fiyatları ve ortadogu tarihi bilgisi
en güzel yazıları yazan samsung telefon fiyatları dediki Bandı do^nılu^u ku>ku goturTnr\m şrr. aılcnm butun urricn başarısız olduktu halde Abbasıîeıın ba>aniı obnasıvdı. Başanlannı Horasanlı Muslumanlann des-K^tBK borviurdubr Irak'ta yaşayanların buyuk ktsnu pcşf^ambcrle kan bağı bu-İMimasaMn luTan önem taşıdığını savunurken, Horasan'daki Musİumanlar daha eaıekn. ~20 nlmdan ınbaren bölgede raşayan kuçuk topluluklar “Pevgamber ailevinden seı^mış bin* lehinde teikmde bukmmaya başladı. Bu yavaş ve tehlikeli bir «Meç ohnasma rağmen "4“'de, Horasan'ın merkezi
Yem 1 cs-Settah adıvla dan edilmesi, o tanbten mbaren hableleruı un-
TMTİıkı değififi gomeygesıyck. Hule^-ı Raşıdm ve Emevılcz. Hz. Omcu Abdul-mdİL, vb. toplohiğo hep kendi adlanyia yonetmışn. Abbasdersr ortaçağın papnla-n gkı «kanat uBvanlan kuUaifidı. Kullandıkian unvanlaı, Allah'ın halıleye zafer vodığmı ıd-Mansiiri vrva tmanın savunucu olduğunu çAğriftuiTordu. 9. vuzyd-im Mihaten anvankmn başma *rau* becesınm eklenmesi, hepsine kata karıştırıcı kr vnkleamycı. Bu sahanat uavanUn, Kahıre'dekı son Abbasi Kalıİesuufi
lil^dr tahnan mâmknnmt kadar kuliamkh.
Ea-SeÜıh'n kommııı caaudr yaptlmı bağlıhk vemuılmyle ve soo Emrvı balılesı ft. kkrvaam '50'drkt ohamuyle sağlamlafn. .Abbasder ve onInno propa|;aııdas) ■ «nfMalac. ıkodan ele façarmeyı meşru gnaterme kocıutunda hecenklıvdı; antak pagdar Ûmâm aoria elr giçvdmışn. Emevılerıa Sunw ortloso vamtasıyk hukıım k dk donemdeki Abhaulcf dr BorasukUf vasıtauvk eftmrnhk sağla d TvamYın TaşkeiM'e manan «nparatnrhifttiı ılspanva ve Magnp'm gm kalanı ^ Ahbaaı hakkh|k**>* pmçaaı ohnadiî dört hu vanma komışlannuş gamızonUr Karvkıkİan devlet tifdu Emmlcrm devirtme hanaıvurdu ancak stmmaat ^gmıkr eki wdı MtnhıniMnIann bnytık bir kıamı vcoi vai|gktmâ nm olurken
moruıvctmı vok çıtı Kmın'ın, kardeşinin yandaşlan tarafından öldürülmesi, halifenin şahsı dokunulnıa/lığmın sonu anlamına geliyordu. Başkent Bağdat yerle bir edilirken Horasan ordusu da bozguna uğradı. Memun hilafet devletinin tamamını Horasan’daki Merv’den yönetmeyi deneyerek eski düzeni reddetme kararlılığını Itosterdı. Irak'ta politikalarına yönelik muhalefet devam edince daha da radikal bir karar alıp, Hz. Ali'nin soyundan gelen Alı er-Rıza’yı veliaht olarak sevtı. Boylece kendisinin de mensubu olduğu Abbasi Hanedanı'nı inkâr etmişti. Bu hareketiyle halk desteği kazanmayı umduğuna kuşku yoktu ama kısa surede yanıldığını anladı. .\bbasiler ve Bağdat halkı bu karara sert bn^ımde karşı çıkarken, !>ııienn içinde bu yıkarcı harekete kananların sayısı da fazla değildi.
Irak'ta destek bulamayan Memun sonunda bu politikayı terk etmeye mecbur kaldı. Sİ" sonbaharında Merv'den ayrılmaya karar verdi. Yoldayken *velıahdr Alı er-Rıza, halifenin emrine uyduğunu söyleyen bir grup tarahndan Tus yakınlarında olduruldu. Gömüldüğü yer Meşhed (mezar) olarak tanındı. K.abn Şu İran'ın en buvuk türbelerinden bin haline geldi. Şiiliğin ana kolu tarafından kabul edilen On Du imam içinde, kabri İran'da bulunan tek kışıvdı. .Adının Farsça şekliyle Alı Rıza, âdeta ülkenin koru>*ucu azizi mertebesine erişmişti.
Ne var kı 81^ yılında bunlar tamamen uzak bir gelecekti. Memun'un halifeliği Hz. Alı ailesine bırakmaktan vazgeçmesi, kendisini atalanntn vaırdu Bağdat'ta yemden kabul ettirmesini sağladı. Bununla birlikte, Hz. Alı şovundan gelenlerle va-kmlaşına girişiminden tamamen vazgeçmedi. Muavıye ve Emevıler. vaazlarda alenen lanetlenirken. Mutezile mezhebi hır bakıma hilafet konusunda Sünni ve Şııler arasmdakı uçurumu kapatma girişimiydi. Mutezilenin ana öğretisine göre, Kur'an tarihinin belli bir noktasında yaratılmıştı ve o nokta Kur'an'ın vahıv yo-iiyu Hz. Muhammed'e ınmesıydı. Bu öğreti, Kur’an'ın ezelden ben var olduğunu vr ancak Hz. Muhammed bayanayken indirildiğini savunan görüşe karşıydı. Mez-iı^a bu müphem noktası ciddi sonuçlar doğurdu. Eğer kur'an belli bir zamanda iadınidıyie, o halde özel otoriteye sahip kişiler tarafından yorumlanabilirdi. Hana Al ınduılesıı değışrnecek şekilde, yeni bu vahiy olması bile mümkündü. Memun, halıidâgıaı yanı ura *ımam” olarak da (İmam unvanını kullanan tik Abbau hah* imydfi kendıunın ve haleflerinin Allah tarahndan İslam hukuku ve uvgulamalart hmuModa karar vermekle görevlendirildiğim iddia em Bu, Şıılenn savunduğuna Çök vakıa bir konumdu, elberte şu farkla: Onlar ımanun doğrudan peygamberin »«viMidaa frlmesı gerektiğim soyluyordu. Bu gorıiş, ımam-halıfeve açık hiçimde İHiyuk bir dmı yetki verıytM-du
İuguruşe, kur’an'm dokunulmaz olduğunu savunanlar şiddetle karşı çıktı. Om-
iare hukuk fnnrlclrrı ve öğreti konusunda pevgambmn sünnetine başvurmak MİAşAi İu da onun soyledıklertnın ve vapnklanmn çeşitli gelenekler taratmdan
vıkmiA Uğradı. Mutcdıd'ın halifeliği sırasında (892-902) birkaç huzurlu yj| se de Muktedirdin kaosla dolu geçen halifeliği sırasında (908-932) duruıu^ kötüleşti. Irak'ın hır zamanlar bereketli topraklarının mahvolmasını 935 gerçekleşen bir olay özetliyordu. İbn Raik adlı serüvenci bir asker, rakibi kar^, geçici bir asken üstünlük sağlamak amacıyla, Dicle'nin doğusunda kalalı, kasaba ve köyleri sulayan büyük Nehrevan kanalını yıktı. Kanal bir dai^ edilmeyince, yerleşimler hızla bugune kadar değişmeyen görünümlerine bunu) ıssız topraklarda toz içindeki harabelere dönüştü.
Mutevckkıl'ın ölümünden sonra dokuz yıl içinde beş halife değişti. Burj uçu, seçkin asker ve muhafız olarak görev verilen Türk askerler tarafında,n duruldu. Devletin giderek azalan gelirlerini kontrol etmek için birbiriylc savj farklı gruplar, halifeleri aşağılayıp küçük düşürüyordu. 866’da Mustainaçılc götürmez şekilde affedilmesine rağmen boynu vurulup cesedi herkesin gelip geçi bir yolun kenarına gömüldü. 869'da Mutaz, kızgın güneşin altında su venfe bekletilerek işkence edildikten sonra, küçük ve havasız bir hücreye kapatılarai duruldu, 870'te Samarra sokaklarında koşarak halifelerini orduya karşı konı^j için halkı teşvik etmeye çalışan Muhtedi, Türk kılıçlarıyla can verdi. Bu zıh kıyımlardan sonra, TanrTnın yeryüzündeki vekillerinin itibarı bir dahaaslapi gibi olmadı. 10. yüzyılda yaşayan komutanlar da, halifeleri tahttan indiripb den seleflerini örnek alırken pek vicdan azabı duymadı.
Emevıler ve ilk Abbasıler Müslüman cemaatine liderlik etme iddialarım ifr mel konuva dayandırıyordu. Birincisi, İslam hukuku ve uygulamalarıyla ıljîir selelerde karar verme hakkım savunmalarıydı. İkincisi, Müslümanların kil özellikle Bızanslılara karşı mücadelesinde önderlik etme rolleriydi. Üçunem kafilesi için başkanlık ve koruma sağlamalarıydı. Mehdi ve Raşıd gibi halıici haccın hem cihadın başarılı geçmesine dikkat edip bütün Müslümanların ba için çaba harcayan halifelerdi. 9. yüzyılda bu konumlar sarsılma)i dı. Mutezileyi herkesin kabul ettiği Müslüman inancı haline getirmede vj mıtlâk başarısızlık, halifelerin öğretiyle ilgili sorunlarda karar verme gucunu erdmce, bu guçJcr yem ortaya çıkan ulemaya geçti. Cihada bizzat onculuk ve Murasım, Bızanslılara karşı yürütülen seferlerin politikalarının i açıkça göstermişti. Mütevekkil seferlere katılmamasına rağmen, Al Zan'da önemli başarılar kazanmıştı. Kısa süre görev yapan üfaia çıkar çıkmaz Bizans’a bir ordu göndererek, bizzat komutanlık liştı. Onun ardından gelen hiçbir Abbasi halifesi, eski duj^ iumaniara önderlik etmedi. Hacca başkanlık etmek halifelerin cn yu. Görevde olup hacılara bizzat başkanlık eden jmııyiıUki da halifenin belirlediği hanedan üyeleri
hii^frtm zjtm^Tund^ y^ı^en Sc-lç^uklu Icaı btrjrm olan SdçukJuJac, Viuaüuman it- h—flar—<iau İCaMİueeaıı bozluriannda ^orundukrr.
orft fes ropluid^ıaa iadıcn TuğruJ Bey^ <ö. 1065| ^orunuşr^ VFİa boa—riMurı. Belltf Buvv^KaJcre kar>ı gelen pdk çoAc wiMifi IcendHÛu destrkieyece^ ümidiyle raaHBi ayafcçaı vav'ianup
nnı Haçlılara vc Moğollara karşı Islamm savunucuları olarak göstermesiney mı. Ancak bu kez dünyevi iktidarın yeniden canlanma şansı yoktu. Osnian^ 1517’de Mısır’ı fethedince, son Abbasi halifesi III. Mütevekkil İstanbuJ’j^ ruldu. Ardından butun haklannı Osmanlı sultanına devrettiği iddia edildi sonucunda padişahlar kendilerim halife olarak adlandırdı. Osmanlılar ayrıca fenın butun simgelerim de beraberlerinde götürdü. Bunların arasında peygam^ hırkasıyla ilk İslam kahramanlarının kılıçları da vardı. Butun bunlar gunumuz^^ Istanburdakı Topkapı Sarayı’nda görülebilir. Son Osmanlı hükümdarı V Re^t 1922’de padişahlıktan çekildiyse de 1925’e kadar halifeliği sürdürdü Halifeler Müslüman dünyasının hükümdarı olma rolünü 9. yüzyılın sona^ artık kaybetmişti. 1258’den sonraysa yerel hükümdar bile değillerdi. Ancaik lıfcierın Müslüman halkları İslam sancağı altında birleştirecek en yüksek olduğu görüşü daima etkili bir inanç olarak varlığını sürdürdü. Bu düşünce yüzyılda ve 20. yüzyıl başında Arap milliyetçiler tarafından, 21. yüzyüdaysal^ nuyetın başlangıcındaki zaferleri yeniden yaşamak için
Bu bolumun K;;erığı, İslam'daki âlimler topluluğunun (ulema), yeni hanedanlann ıkndara geldiği tarihin belli donum noktalarında, birbirine bağlı bir grup olarak one çıkması hakkındadır. Eski rejimlerin meşruiyet iddiasını reddetmek için çaba harcayan yem hanedanlar, kendi sıyası iktidarlarını meşrulaştırmanın aracı olarak ulemayı kullandılar. Ne var kı bu stratejiyi hayata geçirmenin bedeli yüksek oldu: Hukum suren hanedan, kutsal hilafet kurumunun mirasçısı olduğunu iddia etsin etmesin, dmı iktidarı tamamen ulema olarak bilinen uzmanlar topluluğuna bırakmak zorundaydı. Boylece hanedan kendini sadece sıyası alanla kısıtlamış oluyordu. Bu da daha önceki hanedanların her alanı kapsayan gücünden uzaklaşmak anlamına geliyordu. Aslında Emevilerin, dördüncü halife Hz. Ali'nin 661'de öldürülmesinin hemen ardından iktidarı ele geçirmesinden itibaren; gerek ilk dönemdeki Sufyamler gerek son donemdeki Mervanılet, Hulefa-ı Kaşıdın ile birlikte, her şeyi kapsayan, vanı hem sıyası hem dini iktidarı üstlenen bir hilafet kavramını uyguladılar. Nitekim hâlife, halifetulLıh (Tanrı'nın yeryuzündekı vekili) olarak anılıyordu. Boylece dk hâlifeler toplumu sadece peygamberin sünnetine göre değil, bütün surmet kurallarına göre yönettiler. Bu da sıyası İslam topluluğu olan ümmetin, geçmişte kabul edilmiş butun örneklerini ve adetlerini içeriyordu (Crone ve Hınds 1986), Kendini Tann'mn ycryuzundekı vekili farz edip peygamberi ikincil bir role indirgeyerek hem dini hem sıyası iktidar iddiasında bulunan halife, ulemayı sadece danışman [rokifide görerek mutlak bir iktidar suruyordu. Son donemde hüküm suren Merva-Ttn zamanındaysa, **sohı kafalı** bir ulema topluluğu şekillenmeye başladı. Bu > evrensel yanı sadece Arap kabile unsurlarına dayanmayan bir Islamıvetı sa edu (Hodgson 1974, cilt 1). Bununla birlikte, Emevilerin hilafet politikası,
I tik asnı»da« pek yok edebiyat, hukuk ve saıuır hareketinin, r db>-ace akından vr mezbepler etrafında şekillenip toplandığı lyı bilinmek-. İu kifitamh danuşiMHm, her şeyi bünyesinde toplayan Emevı yönetiminin (t anm» ohm omdk^cunm sona emıesırie ba^ılanmını ıtormek gerekir. Abbasi ■knetnnı daha lAc dh nUııdn t dini oconte, halıferle ulema arasında
kğ0m âmmm hm kurumdu i Zaman,Aslında hilafet a|tıriıklı olarak
M^a ulema açık btçımde dini alandan sorumlu oldu, kanun çıkanp <”‘hıUlet kanunu* adı verilen kanuni hangi sünnet L gerektiğine karar veriyordu. Bu arada ulemava ıhnvaç durulduğu Ancak hahiderle ukma arasmda ortak bir girişim olmadı-gphe ha dona grup dan konularda m hm kuUıvat oluşturmamıştı.
HhhlehİL anvanuHa hahtend ımıKıUah frktmı aknasımn bir minemi varsa, bunun ^dm en çnk klam tardnm yemden peyfpnnbenn kişiliği etralma oturtmaya ve uwı fulen buvumemuk gorulebdır. Bu vuaden, ilk yaşam ovknsn) "50 yılındaki Abbasi l>vnmrnden ıra İhn khalı "6#^ w thn H^am |o. 8it> tarafından kaleme alınman ğdİBL Ayrıca nakil yr oaonte kormcunda getvek isnat rıncuierme da-**»hkW taçdip duarkdmrnne dsanevı şahaıvetler Müslim (6. 8*^51 ve I m anenink emğı hadwW dr bu donrtndr yaıtva gevınldı. t.>nlartn I irnİMiıhğ«> cemaaftekı geleneğr da>ah butun uvgula ■İMMMi geâebdecak ve halıtenm rulunu meşnılaşunıtada çok ^ ^ nmnrt, mdnce peTpmabeeın Kadnlem'ie nnıriandırtldı. Dola
dmdar hem dr mmkmfkmm evnmı açısından sünnet ve hadıdenn İumlnlmmı ve yatıya geçınlmrn gerekirvdt ‘ yuminda uAMMiım ırkeİıııde bubuun hukuk alanındaki akıl
âtwt bir lurrjfBdan bahsetmek me^ru olsa bile somut olarak hiçbir hulnj^ fM» fjılınıa ^etırıiınedı. İslam hukukunun olucumu H vc 9. yu/yıla İcarJ^^ m dâ^ fapflafl soo araftırmalara göre Ebu Yusuf’un Kttahu’l Haraç vt ÂİMMj'n gibi temel fıkıh kaynaklarının ya/ılıv tarihinin mc/hep kurucj;^, yafadığı rarsaytian urıhten farklı olduğu ortaya çıkarılmı>tır. Dolaynıyb,^, ba luupUn yınp yazmadığı sorgulanmaktadır ((.alder, I99Î). Dört Sunn ,,, bebm« kurvcuiarı; Ebu Hjtufe (o. 767), Malık bin hnes (o. 795) Ibn lUnt,^ 155* vc Şahı (o, 820f hep Abbasi hilafetinin ilk yüzyılı idinde ya>ayıp ytydıljc. Dolayuıyb fıkıh literatürü başlangıçta mezheplerin **kurucu bahabr, db fcadiıkie dentidığj gibi mezhep imamlarının kişiliği etrafında oluşmu^rur.r> İM kiflienn görüşleri ancak 10. yüzyılda müritleri ve öğrencileri tarafından w ıkrarAp bugün bildiğimiz şekliyle kutsal kabul edilen birer metin haline Ymc TMpUaa son araftırmalarda mezheplerin yüceleştirilme vc sadece dortkip^ İMduıkij uırea sorgulandı. Aslında literatürü dikkatle incelediğimizde, irv^
I -hatta buyuk saygı gören Şafii’nin metninin- olağanüstü bırnifHit>
I gibi difiantp daha sonra unutulan diğer metinlerden daha ikna ediciob dbiu» gonıruz /Haliaq, 2001).
Ymc de bızuD amaçlarımız açısından ilginç olan şey ulemanın rolünün tamdır 9 re 10. yüzyılda kural oluşturacak bir düzeye gelen bu rol, dahatoıt pofMarda akmamn bilgi üretiminin şekil ve yapısını belirledi. Bu bilgi umm dört godem ra«casıyla anlamamız mümkündür.
Btemcm. Abbasi yönetiminin lik elli yılında “proto-Sunm” ulemanın ok|»# kadri re bkıh bdeşımını ulemanın ıkı büyük faaliyeti olarak belirledi | SoMiçu artık dini otoritenin tek kaynağı olarak görülen ulema rop âkham hafdciemıe sıyası meşruiyet sağladı.
turnem, tim adı verilen “bilgi”, hadis ve fıkhın bileşimiyle sınırlıydı 9 «e W. yüzyıllar; taaavvuf, kelam, tef§ır, felsefe ve edebiyatın bağımsız gd< dbrak gdaşeasme tanık olsa da, bunların başka hır tur bilgiyi -maarif-kahtd edıbyordu. Maarif demlen bilgi turu, ilahı varlık hakkındakı gizemli UaeâUpfi ¥t vârahfun n gerçeğmi (barınıl arama için kullanılıyordu.
Ul|Maıharen hadısir sınırlı kalıp, hadi» de fıkhın dört ana Icı
btfı olaoLi -Km’m, kıya» re ilimlerin fıkır hırlıj^ı anlamına gelen ıtma ık »e yanMİanmau artık fıkıhtan ayrı dufunulemez hale geldi (samsung telefon fiyatları sundu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder